0242 237 50 75

DİKKAT!! BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ

DİKKAT!!  BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ

Daha önceki benzer deneyimler bu tip sistemlerin işlemediğini, yapılan kesintilerin ya hiç geriye

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ

         Değerli meslektaşlarımız, bildiğiniz gibi hükümet Bireysel Emeklilik Sistemini (BES), 2017 yılı Ocak ayı başında yaptığı bir düzenlemeyle 45 yaşını doldurmamış bütün çalışanlar için zorunlu hale getirdi. 

         Bu kapsamda, özel sektördeki 1000 ve daha çok çalışanı olan kurumlarda hizmet vermekte olan hekimlerin Şubat 2017 maaşlarından ilk zorunlu BES prim kesintisi yapıldı.

         Daha önceki benzer deneyimler bu tip sistemlerin işlemediğini, yapılan kesintilerin ya hiç geriye ödenmediğini ya da düşük faizler işletilerek ve uzun döneme yayılmış taksitler halinde geri ödendiğini gösteriyor.

         Aşağıdaki doküman, ilgili mevzuattan yararlanılarak sizlere yardımcı olmak üzere Sn. Doç. Dr. İlker BELEK tarafından hazırlanmıştır.

         Sistemden iki ay içinde çıkmak mümkündür. Sonrasında çıkış yapılmaya çalışılması ekonomik kayba neden olabilecektir.

         Saygılarımızla bilgilerinize sunuyoruz.

                                                                  Antalya Tabip Odası

 

ZORUNLU BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ

Bireyselse Neden Zorunlu ?

1-Mevzuat

*Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu 07.04.2001 (HO: 24366)

*Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 10.08.2016 (No: 6740)

*Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 02.01.2017 (No: 29936)

2- Kapsam

*Uygulama tarihi itibariyle çalışmakta olan 45 yaşını doldurmamış tüm çalışanlar

*İşveren sistemin kapsamına alındıktan sonra işe başlayan ve işe başladığı tarihte 45 yaşını doldurmamış çalışanlar

3-Zorunlu BES’te kesinti oranı ne kadar ?

*Brüt ücretin %3’ü

*Bakanlar kurulu kesinti oranını iki katına çıkarmaya ve %1 düzeyine düşürmeye yetkili

4-Zorunlu BES’te kesintiler ne zaman başlayacak ?

*Kamuda çalışanlar 1 Nisan 2017

*Özel sektörde çalışanlar:

                Çalışan sayısı 1000 ve üzeri olan işletmelerde 1 Ocak 2017

                Çalışan sayısı 250-999 arasında olan işletmelerde 1 Nisan 2017

Çalışan sayısı 100-249 arasında olan işletmelerde 1 Temmuz 2017

Çalışan sayısı 50-99 arasında olan işletmelerde 1 Ocak 2018

Çalışan sayısı 10-49 arasında olan işletmelerde 1 Temmuz 2018

Çalışan sayısı 5-9 arasında olan işletmelerde 1 Ocak 2019

5-Zorunlu BES’te işveren ya da devlet katkısı var mı ?

*İşveren katkısı yok

*Devlet katkısı

                Başlangıç için bir kereye mahsus 1000 TL

                Sonra her ay kesintinin %25’i kadar

6-Zorunlu BES’ten çıkmak mümkün mü ?

*Emeklilik fonu, tarafınıza, maaşınızdan prim kesildiğine ilişkin bir bildirim yapmak zorunda

*Bu bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde bir dilekçe verilerek cayma hakkı kullanılabilir

*Cayma hakkı iki ay içinde kullanılmazsa hak kaybı söz konusu

*İki ay içinde cayma hakkı kullanıldığında yatırılan primler getirisiyle birlikte 10 iş günü içinde çalışana ödenir

*Cayma dilekçesi işverene verilmeli, ancak herhangi bir istismara olanak tanımamak açısından, aynı anda emeklilik fonuna verilmesi de önerilir

7-Zorunlu BES’te emeklilik fonunu-şirketini kim seçecek ?

*İşveren seçecek, çalışan zorunlu olarak kabul edecek

*Bu nedenle yasal olmamasına rağmen şimdiden kimi emeklilik fonlarının işverenlere promosyon dağıttığı söyleniyor

8-Zorunlu BES’de biriken yatırım nasıl geri alınacak ?

Sistemde 10 yıl ve 56 yaşını dolduruncaya kadar kalanlar

                Birikimlerini nemasıyla birlikte bir kerede çekerek alabilirler ya da

                Birikimlerinin bir kısmını çekerek, kalanını aylık “maaş” olarak alabilirler

9-Erken ayrılma durumunda devlet katkısı ne olur ?

Devlet katkısından yararlanma oranları, bu oranlar üzerinden elde edilecek getiriden %10’luk vergi kesintisi yapılmak üzere:

                Üç yıldan önce ayrılanlar devlet katkısını alamazlar

                Sistemde en az üç yıl kalanlar katkının %15’ini alabilirler

                Sistemde en az altı yıl kalanlar katkının %35’ini alabilirler

                Sistemde en az 10 yıl kalanlar katkının %60’ını alabilirler

Sistemde en az 10 yıl ve 56 yaşını dolduruncaya kadar kalanlar katkının %100’ünü alabilirler

10-Zorunlu BES’te kesinti var mı ?

*Yönetim gider kesintisi

*Prim ödemeye üç ay ara verilmesi durumunda ek yönetim gider kesintisi

*Elde edilen gelirden %5 oranında stopaj kesintisi

11-Zorunlu BES’te ne kadar emekli aylığı alınabilir ?

Şimdiye kadarki BES uygulamalarının gösterdiğine göre;

*10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmuş olmak koşuluyla toplam getiri en iyi ihtimalle %40 kadardır

*Aylık 50 TL prim ödemiş bir asgari ücretli için bugünün parasıyla devletin katkısı da dikkate alınmak koşuluyla ayda yaklaşık 80 TL’ye karşılık gelir

12-Zorunlu BES’te emeklilik fonu ya da devlet gelir garantisi veriyor mu ?

* Hayır, ne anapara ne de faiz açısından devlet de hiçbir garanti vermiyor

*Fon getirisi enflasyonun altında kalabilir

*İşveren çalışandan kestiği primi fona yatırmayabilir

*İş değişikliği durumunda kesilen primler farklı emeklilik fonlarında kalabilir

*Devlet emeklilik fonlarını Varlık Fonuna devredebilir ve gelirlerine el koyabilir, daha önceki dönemlerde Şili ve Arjantin’de böyle olaylar oldu

13-Bireysel emeklilik fonlarının şimdiye kadarki getirisi ne kadar ?

*Emeklilik fonları prim havuzunun bir kısmını borsada değerlendiriyor, getiri de borsanın durumuna bağlı olarak değişiyor

*Türkiye’de 2011-2014 arasında fonlar zarar etti, bu nedenle 11 milyon katılımcının 3.5 milyonu bu dönemde kendiliğinden sistemden çıktı

*Türkiye’de BES getirisi Avrupa’nın altında

*Ancak Avrupa’da da zarar eden ülkeler var: 2011 yılında Japonya, Avusturya, İtalya, Şili, Polonya, Estonya, Belçika, Finlandiya, İspanya, Yunanistan; 2013 yılında Danimarka, Meksika zarar etti

14-Türkiye’de daha önce yaşanmış benzer deneyimlerin başına neler geldi ?

*1961: Brüt ücretin %3’ü kadar tasarruf bonosu alma zorunluluğu, sistem işlemedi, 1967 yılında sona erdirildi

*1970: Devlet Memurları Yardımlaşma Kurumu oluşturuldu, ücretten %5 kesinti yapıldı, işlemedi, 1982’de sonlandırıldı, kesilen paralar enflasyonun altında bir faiz işletilerek geri ödendi

*1986: Konut Edindirme Yardımı (KEY) kuruldu, işlemedi, 1996 yılında sonlandırıldı

1988: Zorunlu Tasarruf Fonu, ücretim %2’si kadar kesinti yapıldı, işlemedi, düşük bir faizle nemalandırılarak, taksitle geri ödendi

15-Zorunlu BES, neden şimdi, neden zorunlu ?

*Ekonomi zor durumda, sıcak para girişi gerekiyor, uluslar arası üç derecelendirme kuruluşunun da (Fitch, S&P ve Moody’s) Türkiye’yi yatırım yapılabilir seviyenin altına itmesi dışarıdan kaynak girişini zorlaştırıyor, Türkiye’ye yönelik yatırımcı hevesi azalıyor

*Hükümet sıcak kaynak bulmak için elini vatandaşın cebine sokuyor

            Paranızı gelir garantisi olmayan, kimin tarafından, nasıl işletileceği belirsiz, devlet katkısının devam edip etmeyeceği şüpheli, devletin el koyma ihtimalinin bulunduğu bu sisteme kaptırmayın. İki aylık süre içinde sistemden çıkın.