TTB Uzmanlık dernekleri Eşgüdüm Kurulu’nun dün SAHU (Sözleşmeli Aile Hekimliği Uzmanlığı) eğitimi ile ilgili yayınladığı paylaşım açıklığa kavuşturulması gereken algı ve yanlışlarla doludur. Şu an ülkemizde 30.000 aile hekimliği birimi ve 2000 civarı sahada aktif çalışan aile hekimliği uzmanı vardır. Yani sahanın %85’i pratisyen aile hekimidir. Ülkemizde şu anda 2000 üzerinde pratisyen aile hekimi “Sözleşmeli Aile Hekimlerine Verilecek Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Usul ve Esasları“ile kendilerine sağlanan haktan yararlanarak Aile Hekimliği Uzmanı olma yolunda eğitimlerini sürdürmektedir. Uygulama 2014 yılında başlamıştır,2020 yılından beri de uzman vermektedir.
Süreç 6 yıl sürmektedir. Sahada aktif aile hekimliği yapan pratisyen hekimler TUS’a girmekte, klinik sınavda alınan puanla bulunduğu ile veya eğer orada eğitim kurumu yoksa komşu ile yerleştirme yapılmaktadır. Aile hekimliği uzmanlığının gerektirdiği toplam 18 aylık rotasyonlar bu hekimlerce aynen yerine getirilmektedir. Rotasyon dışı dönemlerde aile sağlığı merkezinde çalışma devam etmektedir. Uzmanlık tezi hazırlanmakta, savunulmaktadır. Tamamen diğer aile hekimliği asistanları gibi bitirme sınavına girilmektedir. Yani normalde 3 yıl süren eğitim, standardı sabit kalmak şartıyla SAHU asistanları için 6 yıla uzatılmıştır. İlk 3 yıl içinde çalıştığınız aile hekimliği birimi değişikliği yapılırsa mecburi hizmet zorunlu hale gelmektedir. Yani bir nevi 3 yıl yer değiştirememe zorunluluğu vardır. Eğitimi bitirdikten sonra da tüm kadro değişikliği durumlarında olduğu gibi 2 yıl il değişikliği yapılamamaktadır. Yani süreç başka şehre gidebilmek için 6+2 yıla uzamaktadır. Ayrıca bu hekimler eğitim hastanelerinden nöbet ücreti dışında bir ücret alamamakta ve üzerine rotasyon aylarında %30 ücret ve %100 teşvik ödeme kaybını göze almaktadır. Üstelik 2020 yılı sonrası eğitime başlayanlar nedense TAHUD ( Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği)’a üye olarak kabul edilmemektedir. Eğitim kurumlarında aile hekimliği uzmanlığı asistanları ile sözleşmeli aile hekimliği uzmanlığı asistanları arasında bir olumsuzluk izlenmemekte, uzmanlık sonrası da aynı statü ile hizmet verilirken sorun yaşanmamaktadır. Sorun eğitimi baştan beri benimsemeyen odaklar kaynaklıdır.
TTB-UDEK bildirisinde bahsedilen eğitim süresi ve yoğunluğu farkı aslında SAHU aleyhine olarak işlemektedir. Eğitim ortamı ve denetim yetersizliği SAHU asistanının sorunu değildir, yapılmalıdır. Aynı unvan ve farklı yeterlilik yukarıda bahsettiğimiz üzere söz konusu değildir. Yönetmelik esasları çerçevesinde tıpta uzmanlık eğitimi ilkeleri ve uluslararası standartlara aykırılık yoktur.
Başından beri SAHU’ya karşı olduğu bilinen tek odak süreci baltalamak için sürekli girişimlerde bulunmaktadır. Ancak Antalya Tabip Odası olarak biliyoruz ki ülke sağlık sisteminin çözümü güçlü bir Birinci Basamak ile mümkündür. Buradaki uzman hekim sayısı ne kadar çabuk arttırılırsa hastanelerin yükü de o kadar azalacaktır. Bunu sağlamanın yolu sadece aile hekimliği uzmanı yetiştirme ile yıllar sürer. Sistemin sağlığı için amaç SAHU’yu eleştirmek değil ,cazip hale getirmek olmalıdır. 4-4,5 yıllık bir süreç bu eğitim için yeterli kabul edilmelidir.
